BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

28 mei 2010 @ 08:08 door | 3 reacties

Was dit nou nodig?

pieter-callenfelsOnlangs werd in de bibliotheek een biografie gepresenteerd van Pieter Callenfels, die tijdens de oorlog een jaar burgemeester van Vlissingen was.

Volgens de auteurs Ton Crijnen en Ina Herbers-Schoenmakers was het hoog tijd dat er ruim 40 jaar na de dood van deze oud-burgemeester een biografie zou verschijnen die kon afrekenen met de volstrekt negatieve kijk op NSB-burgemeesters in ons land. Ik vraag mij echter af of dat nou echt nodig was.

Vlot
Laat ik om te beginnen benadrukken dat het boek, ‘P.C. Callenfels: het veelbewogen leven van de NSB-burgemeester van Vlissingen en Woerden’, een vlot geschreven en zorgvuldig gedocumenteerd boek is geworden. Mensen die belangstelling hebben voor Vlissingen ten tijde van het laatste oorlogsjaar, zullen het met interesse lezen. Maar dan houdt het wel een beetje op.

Ruim 200 bladzijdes worden gewijd aan een man, die ik uiteindelijk toch weinig boeiend kan vinden. Zijn leven vóór het burgemeesterschap is en blijft een gesloten boek. Dat geven de auteurs ook zelf toe. Callenfels sprak er zelf nooit over en de feiten blijven beperkt tot genealogische gegevens.

Duisternis
De conclusie uit drie huwelijken luidt dat hij een charmeur en een vrouwenjager was. Zijn tweede vrouw leerde hij kennen in de vooroorlogse jaren dat jij in Duitsland woonde. Weinig verrassend misschien dat hij bij terugkeer lid werd van de NSB, voornamelijk omdat hij in Duitsland een betrouwbare buffer voor het opkomende communisme zag. Door de volstrekte duisternis over zijn beweegredenen en zijn daden in Duitsland blijft dat echter gissen.

Door heel het boek wordt Callenfels’ doen en laten achtervolgd met de vraag of hij nu echt zo slecht was, als NSB-burgemeesters in de volksmond bevonden werden. Oké, hij is niet betrapt op oorlogsmisdaden en wordt geschetst als een naïef optimistische en slimme opportunistische man. Maar zijn eigen familie wilde niets meer met hem te maken hebben en Callenfels zelf bleef heel zijn leven volhouden dat zijn betrokkenheid bij de NSB en zijn coöperatie met de Duitse bezetters niet gericht waren op eigen belang. Als de Duitsers gewonnen hadden, was het eindoordeel over zijn handelen heel anders uitgevallen, zo redeneerde hij.

Eerherstel
De auteurs proberen met het boek duidelijk nuance aan te brengen in het beeld, dat NSB-burgemeesters per definitie slecht waren. Maar ik vind dat dit al lang en beter gedaan was door Peter Romijns ‘Burgemeesters in oorlogstijd’. Ook willen de auteurs duidelijk maken dat de familie van NSB-ers niet met de nek aangekeken mogen worden vanwege de foute daden van hun partner of vader. Ook dat is al grondig gedaan door anderen, zoals door Chris van der Heijden in ‘Grijs Verleden’. De auteurs noemen beide boeken in hun inleiding, waardoor ik moeilijk kan begrijpen wat hun drijfveer was om daar toch nog zo’n persoonlijk document aan toe te voegen.

Zelf zeggen zij dat de kleurrijke Callenfels zo’n omvattende studie verdient. Meer kleur dan de zwart-wit foto van de omslag heb ik er eigenlijk niet in kunnen ontdekken. Ik vind dus dat  Callenfels boft met al deze aandacht. Hopelijk storten de auteurs met hun gedegen puzzelwerk zich op nog heel wat meer boeiende historische figuren.

Auteur

Rubrieken Recensies, Vlissingen

Trefwoorden ,

Reageren

3 thoughts on “Was dit nou nodig?

  1. PeterS schreef:

    De drijfveer van de auteurs wordt genoemd op de website van de gemeente Vlissingen: “Hoewel in studies over Zeeland tijdens de Tweede Wereldoorlog dhr. Callenfels met enige regelmaat ter sprake komt, is er nooit een samenvattende biografie van hem verschenen. Ruim veertig jaar na zijn dood vonden Crijnen en Herbers het hoog tijd dit verzuim goed te maken en met nieuwe feiten te komen. ”

    Wel, die samenvattende biografie is er gekomen en als ik uw recensie bekijk is die vlot geschreven en zorgvuldig gedocumenteerd. Lijken me voor een historisch onderzoek twee essentiële aspecten.

    NSB burgemeesters zijn anno 2010 natuurlijk wel een niche markt en uw mening was dat het alleen mensen met interesse in het laatste oorlogsjaar in Vlissingen het met belangstelling zullen lezen. Kortom, de niche markt wordt uitstekend bediend.

    De vraag “was dit nou nodig?” lijkt me dan ook volmondig met “JA” beantwoord te kunnen worden.

    1. Kees Hamann schreef:

      Dag PeterS

      Nog een hele late reactie op uw opmerkingen n.a.v. mijn recensie, maar door het overlijden van Jan Blokker op 6 juli wilde ik toch graag verwijzen naar zijn uitgebreide recensie van ditzelfde boek over ‘foute’ burgemeester Callenfels. Als een soort derde, maar bepaald niet objectief standpunt. En als hommage aan Jan Blokker

  2. […] wij een exemplaar van dit werk op in onze collectie. Eerder verscheen van schrijfster Ina Herbers een biografie over de NSB-burgemeester van Vlissingen P.C.  […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA