BiebBlog

Vlissingen

Bibliotheekmedewerkers
aan het woord

26 mei 2011 @ 08:37 door | 5 reacties

De toekomst van de bibliothecaris

librarians-oldVerleden
In den beginne was een boek zeldzaam, handgeschreven en onbetaalbaar. Uitsluitend voorbehouden aan koningen en bisschoppen. Op natuurlijke wijze leidde dit tot het delen van exemplaren. In scholen en bibliotheken konden mensen die toegang hadden, boeken lezen die ze niet zelf konden bezitten. De bibliotheek werd een plaats voor boeken, die het waard waren om te delen; de bibliothecaris werd geboren.

Een ommezwaai kwam toen Gutenberg de drukpers uitvond. Boeken werden goedkoper en mensen legden privécollecties aan. Het aantal titels nam explosief toe en de vraag naar bibliotheken evenzo. Er kwamen meer en meer grote gebouwen om alle interessante boeken een plek te geven. En de bibliothecaris werd steeds meer nodig bij het vinden wat de lezer zocht.

Heden
De gedachte achter de moderne bibliotheek was dat deze de burger in het pre-elektronische mediatijdperk de mogelijkheid bood zich zowel te vermaken als te ontwikkelen. En de kinderen van informatieve boeken, encyclopedieën en leesboeken voorzag, in de hoop dat zij zo een leven lang lezen tegemoet zouden gaan. Want lezen is goed voor heel veel doeleinden.

Deze gedachte was altijd een goede, waardevolle en bruikbare. Tot de opkomst en snelle ontwikkeling van internet, digitalisering, sociale media enzovoort. Nu moet worden geconstateerd dat databanken als Wikipedia de informatie in de bibliotheek overtreffen, dat je op moviemeter.nl meer informatie vindt over films dan in de bibliotheek, en meer recensies op bijvoorbeeld boekensalon.nl. En dat e-books steeds meer in zwang raken. Zo lijkt de bibliotheek in de huidige vorm steeds minder nodig. Evenwel is de bibliothecaris dat juist des te meer.

Toekomst
Volgens Seth Godin, een Amerikaanse management- en marketinggoeroe, is de toekomst van de bibliothecaris een waardevolle en kansrijke. Mits deze openstaat voor andere inzichten en invullingen. De bibliothecaris als boegbeeld van een boekeninstituut moet worden losgelaten. Hij/zij moet de oom/tante worden waaraan je alles kunt vragen, maakt onderdeel uit van communities, verbindt, heeft volledige toegang tot de wereld van informatie en netwerken en weet deze combinatie op de juiste wijze te delen met de burger in de diverse gemeenschappen. En daarbij maakt het niet uit waar informatie en andere zaken vandaan komen, als deze maar snel worden geleverd, bruikbaar en betrouwbaar zijn.
Wanneer de bibliothecaris zich volgens deze insteek verantwoordelijk gaat voelen voor de informering en ontwikkeling van de medemens, zal zijn/haar meerwaarde in de nieuwe tijd ook een feit zijn.

Auteur

Rubrieken Dienstverlening

Trefwoorden

Reageren

5 thoughts on “De toekomst van de bibliothecaris

  1. tante Andrea schreef:

    Mooi omschreven; de invulling van het begrip bibliothecaris, van het instituut bibliotheek. Ik denk ook dat we die kant op moeten.
    Nu maar hopen dat we van de politiek de middelen krijgen om op deze – betrekkelijk – nieuwe manier, bruikbare informatie snel op maat te leveren aan de consumenten.

  2. Marc schreef:

    Hallo Andrea,

    Dank je. Ik hoop ook dat overheden inzien, dat investeren in een omslag voor iedereen uiteindelijk betere vruchten zal afwerpen dan bezuinigingen.

    Groeten, Marc.

  3. Stories Guy. schreef:

    Boeiend stuk, Marc. De bibliothecaris zal zich inderdaad moeten focussen op het toerusten (‘empoweren’) van mensen. Dat deden we in de 20e eeuw door het ontsluiten van informatie. Tegenwoordig is dat niet meer afdoende, omdat mensen zelf via andere kanalen hun informatie betrekken, zoals ook jij laat zien.

    De bibliotheek zal nu – samen met de gebruikers – actief aan de slag moeten gaan met informatie. Niet ‘informeren’ (informatie distribueren), maar co-creëren. Zoals mijn collega het mooi omschrijft: ‘De bibliotheek biedt mensen de gelegenheid zich te ontplooien, kennis te delen, elkaar te ontmoeten en geïnspireerd te raken. Lezen, leren, cultuur en ontmoeting worden ingezet om mensen hun talenten te laten ontdekken en het beste uit zichzelf naar boven te halen; gedurende elke fase van hun leven. Dat draagt bij aan hun zelfbewustzijn en gemeenschapszin, aan goed burgerschap.’

    Of de bibliothecaris dan ook een oom/tante moet zijn die alle informatie voor je achterhaalt? (‘U vraagt, wij antwoorden.’) Dat gaat mij nog teveel uit van de traditionele bibliotheek, de passieve ‘toegangspoort tot informatie’. En juist in deze tijd, waarin alles op internet te vinden is, biedt dat geen meerwaarde. Niet voor niets is het Al@din-project geflopt.

    Dat de bibliothecaris een toekomst heeft in communities en deze slim en creatief kan combineren, ben ik helemaal met je eens. Dat zal inderdaad een uitstekend middel zijn om ons doel (mensen toerusten) te bereiken.

  4. Marc schreef:

    Hallo Stories Guy,

    Hartelijk dank voor je bevestigende reactie. Co-creëren is een mooi uitgangspunt. Met de bibliothecaris als oom bedoel ik dat deze als een bekende wordt gezien (geen nicknames meer!), vertrouwd en deskundig wordt gevonden in het koppelen van informatie aan mensen. Dit zou idd (pro-)activer kunnen door het gebruik van sociale media. Bijvoorbeeld het ‘onderscheppen’ van tweets en daarop reageren.
    Ik ga me verder verdiepen in het co-creëren en daartoe het boek The Mesh van Lisa Gansky lezen. Subtitel: ‘Why the future of business is sharing’. Eens kijken wat dat oplevert.

    Groeten, Marc.

  5. Stories Guy. schreef:

    @Marc, dank je voor de literatuurtip. Ga er meteen achteraan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

coded with care by codetikkers.nl, ontwerp IDA